De Tweede Wereldoorlog herdenken door romans te lezen

5 mei 2015

Ik kijk naar de Nationale Dodenherdenking op tv en voel mijn maag samentrekken. Sinds ik in Auschwitz vol afschuw naar de eindeloze rijen barakken heb gekeken, naar de vitrines gevuld met brillen, kinderschoentjes, kunstbenen en twee ton afgeknipt mensenhaar, heb ik last van een licht misselijk gevoel tijdens de twee minuten stilte. Sinds die ene dag gaat dat moment van herdenken niet langer alleen over de herinneringen van anderen, maar ook over mijn eigen concrete herinnering aan de ovens in Auschwitz.

Het doorgeven van herinneringen

Dit gevoel sluit aan bij de toespraak van premier Mark Rutte. Hij vertelt over zijn bezoek aan Indonesië. Terwijl hij bloemen neerlegt op het ereveld Menteng Pulo in Jakarta, komt er iemand naar hem toe met een foto van een oorlogsgraf uit Bandung.

Rutte: ‘Het was het graf van mijn tante, die ik alleen kende uit de sporadische verhalen van mijn vader. Ook zij overleed in een kamp. Dat onverwachte menselijke gebaar, die foto, deze nieuwe herinnering om door te geven – het raakte me. Het ontroerde me. Ook vandaag, op 4 mei, geven wij persoonlijke ervaringen en herinneringen door en creëren wij nieuwe. Herinneringen aan een mensonterende oorlog die 70 jaar achter ons ligt en nog steeds zo dichtbij is.’

Rutte benadrukt het belang van deze herinneringen. Herinneringen die troost bieden en verbinden, maar ook een machtig wapen zijn in de strijd tegen onvrijheid en onrecht. Een strijd die volgens Rutte ‘altijd en overal gevoerd moet worden. Ook in het hier en nu. Ook in Nederland.’

Lezen om niet te vergeten

Natuurlijk zijn er meerdere manieren om die herinneringen in leven te houden. Een bezoek aan een ereveld of een concentratiekamp, het kijken van films of documentaires.  Maar zeker ook door te lezen. Bijvoorbeeld het boek De jongen in de gestreepte pyjama, dat ons meesleept in de onmogelijke, tragische vriendschap tussen twee jongetjes. Of het dagboek van Anne Frank, waarin ze ons deelgenoot maakt van haar ervaring door haar brieven aan Kitty.

Hieronder vind je een lijst van boeken waarin de Tweede Wereldoorlog een rol speelt. De lijst staat op volgorde van het (oorspronkelijke) jaar van uitgave.

Nederlandstalige boeken

 

Vertaald werk

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Marjolijn van den Berg

Marjolijn van den Berg (1989) is in 2013 afgestudeerd aan de opleiding Writing for Performance aan de HKU. Als recent afgestudeerd schrijfster weet ze hoe moeilijk het kan zijn om nieuw werk onder de aandacht te brengen. In Lood ziet ze een platform met een oprechte betrokkenheid bij een nieuwe generatie en daar wil ze graag aan bijdragen. Marjolijn probeert bij Lood o.a. de brug te slaan tussen theater en literatuur.

E-mail Marjolijn

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.