< Terug

10 takeaways voor schrijvers van Griet Op de Beeck

22 augustus 2016

Gisteravond werd iedere Nederlander een beetje verliefd op Griet Op de Beeck. Pijnlijk eerlijk, charmant, vrolijk en innemend, zo leerden we haar kennen. De Vlaamse schrijfster was te gast in Zomergasten en gaf een openhartig interview waarin ze haar levenslessen deelde, samen met de moeilijke weg die ze heeft moeten afleggen om tot die lessen te komen. Niet alleen als mens, maar ook als schrijver kun je daarvan leren. Daarom delen we 10 takeaways van het prachtige interview met Griet Op de Beeck in Zomergasten.

1. Make no boring art

Ze laat zich niet alleen inspireren door schrijvers, maar ook door kunstenaars, film- en theatermakers. ‘In mijn boeken probeer ik om alle soorten donkerte waar mensen misschien liever niet van weten nooit uit de weg te gaan. Ik merk dat ik dan ook zuurstof zoek in een soort licht tegengewicht,’ aldus Griet Op de Beeck. Maak geen saaie kunst, zorg ervoor dat het de moeite waard is. Op de Beeck doet dat door de schaamte niet uit de weg te gaan en ook over moeilijke onderwerpen te schrijven.

2. Herhaal jezelf niet

Presentator Thomas Erdbrink vroeg of Op de Beeck een motto nastreeft bij ieder boek. ‘Nee,’ antwoordde ze. ‘Het zou gevaarlijk zijn als ik dat zou hebben. Dan ben je jezelf aan het herhalen. Toen ik studeerde werd er gezegd: ‘Je moet kiezen tussen het leven of de kunst.’ Dat vond ik een naargeestige gedachte. Nu ik zelf de schrijver ben die ik altijd al was, heb ik gemerkt dat het omgekeerd is. Je moet juist heel hard leven om als mens te blijven evolueren en zo telkens een boek te schrijven dat weer dringend wordt.’

3. Haal het uit jezelf

Op de Beeck heeft geen gelukkige jeugd gehad en geen culturele opvoeding. Haar ouders sleepten haar niet mee naar theaters en musea, ze heeft het zelf moeten ontdekken. ‘Ik heb zelf mijn weg daarin gezocht door interviews met schrijvers te lezen en de boeken te gaan lezen waarnaar zij verwezen. Gezien worden en waardering krijgen voor wat je doet, vereist mensen in je omgeving die in staat zijn om voorbij zichzelf te kijken. Er zijn mensen die dat echt niet kunnen.’ Wees zelf je grootste supporter en geef jezelf het vertrouwen en de erkenning die je verlangt: jij kan dit.

4. Forceer niets

‘Ik geloof erin dat je niets kunt forceren. Ik geloof dat ik, ondanks het feit dat ik historisch lang gewacht heb om eindelijk eens de moed bij elkaar te rapen om te durven debuteren, wel altijd een schrijver geweest ben. Het vraagt veel moed om zoiets te doen, het is het engste dat ik ooit heb gedaan. Je moet jezelf binnenstebuiten keren en dan ligt het ineens met een kaft erom in de winkel. Je kunt dat niet forceren, maar het vraagt wel om evenwicht en dat heb ik lang moeten zoeken.’

5. Geef anderen een stem

Griet Op de Beeck schrijft vaak over kinderen en mensen die een beetje kapot zijn. Ze ziet het als haar taak als schrijver om hen een stem te geven. ‘Ik vind het één van de grootste onrechten die er zijn, al die kinderen die zelf geen stem hebben. Als schrijver vind ik het heel bijzonder om hen toch een stem te kunnen geven.’

6. Zoek de rafelrandjes op

De schrijfster heeft enige tijd met gevangenen gewerkt en deed daar veel levenservaring op. Juist door niet terug te deinzen voor lelijkheid en de rafelrandjes van de samenleving op te zoeken, leerde ze mensen kennen die de inspiratie vormden voor personages in haar verhalen. Die rafelrandjes intrigreren en hebben een verborgen schoonheid.

7. Zorg voor persoonlijk risico

Als je een boek schrijft, moet je het gevoel hebben dat er echt iets op het spel staat. Griet Op de Beeck: ‘Je moet een horde nemen waarvan je eigenlijk niet gelooft dat je er overheen komt. En dan moet je toch gaan. Naarmate je wint aan vertrouwdheid met het schrijven, moet je ervoor zorgen dat je elke keer weer een nieuwe hindernis neemt.’ De grootste horde die je kunt nemen? Beginnen. ‘Het is aanmatigend om naar je boekenkast te kijken en te zeggen: zo, nu ga ik daar eens mijn eigen 2,5 centimeter tussen claimen. Alsof iemand daarop zou zitten te wachten. Het toch doen, dat is een vorm van totale zelfoverwinning. Dat is geen horde die je over moet, dat is een muur die je moet beklimmen en bestormen.’

8. Heb het lef om te schrijven

Griet Op de Beeck heeft tot haar 36e gewacht om met schrijven te beginnen. Het heeft haar ontzettend veel gebracht en dat gunt ze iedereen. ‘Ik ben een gelukkiger mens geworden van schrijven. Als je een boek aan het schrijven bent, maak je alle gebeurtenissen mee. Je zit er helemaal in. Het is een manier om te ontsnappen aan de banaliteit van alle dagen. Schrijven is een op voorhand vergeefse poging om eenzaamheid voelbaar te maken en een leegte te vullen die we als mensen hebben. En dat het resultaat van dat gevecht een boek is dat voor anderen van betekenis kan zijn, dat is iets om blij van te worden.’

9. Wees niet perfectionistisch

De schrijfster had een eetstoornis, maar noemde het een vorm van perfectionisme. Dat perfectionisme kan zich op verschillende manieren uiten en het komt voort uit het gevoel dat je niets waard bent en niets kunt. ‘Perfectionisme is een systeem dat ervoor zorgt dat je voorbestemd bent om altijd te falen. Het bevestigt het beeld van jezelf dat je niets waard bent. Wees daarom niet perfectionistisch, vecht tegen dat mechanisme.’

10. Durf lelijkheid te laten zien

‘Geluk vind ik een overroepen concept. Ik streef naar intensiteit, omdat het ellendige en het mooie dan naast elkaar mag bestaan. Ik durf die lelijkheid van het leven ook te laten zien. Toen ik gebeld werd om te gast te zijn in Zomergasten, vroegen ze of ik als decor een veld met korenbloemen wilde. Ik zei: ‘doe maar iets met verval, met lelijkheid’, omdat daar ook iets moois in zit.’

De hele uitzending van Zomergasten met Griet Op de Beeck kun je hier terugkijken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) studeert Communicatie in Den Haag. Ook is ze freelance copywriter en blogger. Als hoofdredacteur ziet ze in Lood een ambitieus platform om nieuwe literatuur onder de aandacht te brengen van een jong publiek. Ze schrijft voornamelijk reportages, recensies, nieuwsoverzichten en opiniestukken over literaire ontwikkelingen.

E-mail Rosalinde

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.