< Terug

Amsterdam doet het eigenlijk met iedereen

10 oktober 2014

Amsterdam-Oost brengt van oudsher schrijvers voort die hun sporen nalaten in de gehele Nederlandse literatuur, van Nescio tot Slauerhoff. Deze traditie wordt sinds 2012 verder in kaart gebracht door het literaire live-programma ‘Schrijvers uit Oost’. Een schrijver uit het stadsdeel schrijft een kort verhaal waarin Oost een rol speelt en wordt geïnterviewd over diens inspiraties (filmfragmenten, fotografie en beeldende kunst, literatuur en (live-) muziek). Ook is er weer een winnaar van de Schrijfwedstrijd ‘Schrijf je straat’. Deze keer in het Lloyd Hotel, met Basje Boer en Herman Koch.

Op deze zonnige zondagmiddag strijk ik neer in een statige stoel op het balkon van een volgepakte zaal in het Lloyd Hotel. Ik ben benieuwd wat ik allemaal over Amsterdam-Oost ga horen. Zelf woon ik op het randje van Centrum en Oost en heb ik me altijd al thuis gevoeld in dat deel van de stad. Een gemêleerd publiek, en zonder twijfel veel interesse vanwege de komst van Herman Koch. Maar allereerst Basje Boer: maandblad Opzij noemt haar veelbelovend, anderen tippen haar als aanstormend talent. Op haar 26e debuteerde ze met de verhalenbundel Kiestoon en de afgelopen jaren schreef ze talloze verhalen voor literaire bladen.

Voor vandaag schreef ze Dubbelleven, een speels verhaal over de jonge Dennis die er meerdere vriendinnen op na houdt, waarin Oost natuurlijk een grote rol speelt: ‘Amsterdam ruikt anders, elke keer. Als een toverbal die iedere keer dat je hem uit je mond haalt van kleur verandert.’ Niet alleen Dennis, maar ook de stad leeft een dubbelleven. Amsterdam doet het eigenlijk met iedereen. Maar om telkens iemand anders te zijn, te veranderen van karakter, hoeft geen gebrek aan karakter te zijn. Boer is zelf ook een toverbal, ze is bij ieder ander mens weer iemand anders. Ze houdt van die gelaagdheid in haar persoonlijkheid. Het leven van een toverbal kan heel bevrijdend zijn.

Herman Koch schreef over het restaurant dat het net niet haalde, een geestig en herkenbaar verhaal. Het restaurant waar iedereen langsliep en even binnenkeek, maar niemand eigenlijk ging eten omdat het altijd leeg was. Ik herken zijn beschrijvingen van van de vele stille, lommerrijke straten in Oost, die volgens Koch ook zo moeten blijven. Zeker vergeleken met het centrum, dat Koch steeds meer op de Efteling vindt lijken. En ja, hoe stiller de straat, hoe minder kans het restaurant heeft. Hij wilde eigenlijk iets schrijven over het Diemerpark: ‘Vroeger was het een soort gifbelt, daar hebben ze een heel mooi park van gemaakt, ondanks dat er helemaal niks is. Geen fontein, gewoon groen en leegte. Ik hou ervan.’ Het park kreeg hij niet in het verhaal geschreven, maar die leegte is er wel in doorgesijpeld. Zo ook de vergelijking van de eenzame spin op zijn grote toilet, die het uiteindelijk ook net niet haalde.

Het verhaal blijkt op waarheid gebaseerd. Die kern van waarheid is altijd in Kochs werk te vinden: ‘Ik zie scènes om me heen, op straat. Bijvoorbeeld een man alleen in de regen met een AH boodschappentas die op de tram staat te wachten. Dan zie ik de aftiteling al voor me.’ Mensen durven vaak niet toe te geven wat ze écht denken, maar Kochs personages doen dat daarom des te meer. Dat ziet hij als eerlijkheid, niet als cynisme. Hij hoort vaak van zijn lezers dat ze het zo prettig vinden, ‘dat ik dingen schrijf die iedereen denkt maar niemand durft te zeggen.’ Dat is ook de taak van de schrijver, om mensen te laten nadenken. Daarbij blijft hijzelf niet buiten kijf: ‘Ik probeer mezelf ook ter discussie te stellen, zoals in zijn nieuwste roman Huis met zwembad, daarin wordt de literaire wereld op de hak genomen. Misschien heb ik ook af en toe wat bevrijding nodig.’

Later op de fiets door Oost na een geslaagde middag galmen de woorden van Basje Boer na door mijn hoofd: ‘Amsterdam doet het eigenlijk met iedereen’, en snap ik precies wat ze bedoelt. Zo fietsend door de Amsterdamse straten, haren in de wind, zonnebril op, zou ik iedereen kunnen zijn en ieder dubelleven kunnen leiden. Iedereen heeft af en toe wat bevrijding nodig.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laurie Branderhorst

Laurie Branderhorst (1988) studeerde Engels en de master Redacteur/Editor aan de UvA. Het liefst leest ze nieuwe literatuur en interviewt ze (jonge) schrijvers hierover. Ze ziet in Lood het vernieuwende platform om literaire nieuwsgierigheid bij anderen aan te moedigen, uit te wisselen en nieuwe verbindingen te leggen.

 

 

 

E-mail Laurie

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.