It’s a small world after all

14 oktober 2014

Het is zondagmiddag. Ik sta op een overvolle pont richting Buiksloterweg. Of dat hoop ik in ieder geval want ik ben zonder echt te kijken op de pont gesprongen. Ik ben onderweg naar het internationale literatuur festival Read My World in de Tolhuistuin.

De beschrijving op de flyer luidt: ‘Voorbij de waan van de dag onderzoekt het internationale literatuur festival de grens tussen literatuur en journalistiek, tussen hier en daar – en vestigt het de aandacht op alles ertussen.’

Het programma bestaat uit ruim negentig auteurs en artiesten uit Nederland, België en de Caraïben. Er worden mij vurige voordrachten en diepgravende gesprekken beloofd. Ik ben benieuwd. Ik ga naar De Lezer en naar De Tekstsmederij presenteert, beide nieuwe onderdelen op Read My World.

De Lezer: een experiment

de lezer bij read my world

Bij De Lezer wordt een formule gehanteerd die bekend is van Perdu (literair theater in Amsterdam, red.). In plaats van dat de lezer de dichter vragen stelt over zijn werk, interviewt de dichter de lezer. Het is een formule die voor iedereen wat onwennig voelt. Charles Ducal – die het spits afbijt – zegt: Ik wil eigenlijk de vraag stellen die ik mijn lezer altijd wil stellen. Namelijk: wat vond je van mijn werk? Maar het voelt alsof ik dat niet moet doen.’ De zaal lacht. We voelen ons verbonden en zijn bereid het experiment – zoals presentator Koen Hilderbrink het noemt – met z’n allen aan te gaan.

De gesprekken zijn zeer wisselend van toon en inhoud. De ene keer verloopt het wat soepeler dan de andere keer maar elk gesprek is op z’n eigen manier interessant. Zo hebben Tom van de Voorde en Maarten van der Graaff het over peripatetisch vertalen; een techniek waarbij het gedicht niet aan de keukentafel, maar tijdens een handeling en op een specifieke locatie wordt vertaald. Tom vraagt Maarten hoe hij zijn bundel zou vertalen. Maarten denkt even na. ‘Voor jouw werk zou ik denk ik kiezen voor een serie kleine neurotische handelingen. Deze zou ik uitvoeren in de traangasfabriek. Dat vond ik een fantastische locatie in je werk. Of nee wacht: in de personeelskamer van de traangasfabriek. Dat is nog beter.’

Jammer is dat door de beperkte tijd per gesprek (25 minuten) de vier duo’s niet de mogelijkheid krijgen om echt de diepte in te gaan. Steeds als een gesprek voorbij het aftasten komt, moet het alweer worden afgerond. Na twee uur is het programma afgelopen en ik verdwijn naar het terras om te wachten tot De Tekstsmederij presenteert begint.

Het contrast tussen binnen en buiten is groot. Binnen praten mensen van de boekenmarkt wat met elkaar of ze staren voor zich uit. De belangstelling lijkt klein te zijn. Buiten krioelt het van de mensen. Jonge theatermakers van het theaterfestival Fringe buitelen over elkaar heen om me als toeschouwer van hun voorstelling te schaken. Het grote verschil in bezoekers voor het Fringe buiten en voor Read My World binnen baart me zorgen voor vanavond. Ik hoop dat de rest van het publiek zich in de andere zalen van de Tolhuistuin bevond.

De Tekstsmederij presenteert

Ik kom de zaal binnen. Ook nu weer is er weinig publiek. De regisseur dirigeert de aanwezigen naar de eerste rij. ‘Dat is zowel voor hen, als voor jullie leuker.’

De Tekstsmederij presenteert met Sara van Gennip

Het programma bestaat uit twee theatrale lezingen en een nagesprek met de twee schrijvers, Sara van Gennip en Davlin Thomas, en de curator van het festival, Sharda Gagna (ook aanwezig bij De Lezer). Het gesprek wordt geleid door Timen Jan Veenstra, medeoprichter van De Tekstsmederij.

Van elke schrijver worden er twee teksten voorgelezen. De eerste tekst van Sara van Gennip Wees komt niet zo goed uit de verf. Er worden twee losse fragmenten gelezen en voordat ik precies snap waar ik naar kijk, is het alweer voorbij. De tweede tekst, Godenzoon, werkt een stuk beter. Het is slim gesneden en de tekst werkt, zelfs als lezing, schrijnend en ontroerd. De president en zijn vrouw worden gevraagd om hun enige zoon op te offeren in de ruil voor de levens van 28 andere kinderen. In de gelezen scène bakken ze een appeltaart voor hun slapende zoontje. Het is voor zijn allerlaatste ontbijt. Sara, die zelf de rol van het dwingende volk leest, weet met haar warme stem de zaal op te zwepen.

Van Davlin Thomas wordt eerst de tekst J’ouvert (Wilderness Ass Mass) gelezen. Een tekst die de karakters van het Caraïbische carnaval inzet als personages. Davlin leest de rol van verteller als een ware komediant. Zijn tweede tekst is een eigen versie van King Lear. Een toegevoegd personage is de spin Anansi. Tijdens deze lezing wordt het cultuurverschil opeens heel duidelijk. De spin begint zijn verhaal met ‘krick-krack’. Sharda roept vanuit de zaal enthousiast ‘krick-krack’ terug. De rest het publiek blijft stil. Davlin stopt de lezing even: You are supposed to say it back. It’s how we start the telling of a story.”

nagesprek Tekstsmederij Rresenteert

Ook voor De Tekstsmederij presenteert geldt: teveel programma in een te korte tijd. In een ruime 1,5 uur een lezing van vier teksten en een interview met drie mensen tegelijkertijd willen doen, is op z’n zachtst gezegd ambitieus. Door gebrek aan tijd komt schrijfster Sara van Gennip niet aan het woord in het nagesprek. En hoewel het interview met Davlin Thomas ontzettend interessant is, voelt het toch een beetje crue om iemand te vragen om deel te nemen aan een nagesprek om vervolgens te moeten zeggen: ‘Helaas, de tijd is om.’

Ik heb het idee dat het hele festival gebaad zou zijn bij de leus ‘minder is meer’. De sprekers en de programma’s zijn allemaal boeiend maar gaan gebukt onder de overvloed ervan. Het levert een constant gebrek aan tijd op. Het is zonde want het festival heeft zeker veel potentie. De belofte op “vurige voordrachten” is wat mij betreft door de bevlogenheid van de schrijvers wel waargemaakt maar er valt voor het festival op het gebied van de ‘diepgravende gesprekken’ nog wel wat te winnen. Ook hoop ik dat de belangstelling volgend jaar groter is dan dit jaar want nu was het een beetje ‘it’s a small world after all’. En ook dat is zonde, vooral als de schrijvers er tien uur voor in een vliegtuig hebben gezeten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Marjolijn van den Berg

Marjolijn van den Berg (1989) is in 2013 afgestudeerd aan de opleiding Writing for Performance aan de HKU. Als recent afgestudeerd schrijfster weet ze hoe moeilijk het kan zijn om nieuw werk onder de aandacht te brengen. In Lood ziet ze een platform met een oprechte betrokkenheid bij een nieuwe generatie en daar wil ze graag aan bijdragen. Marjolijn probeert bij Lood o.a. de brug te slaan tussen theater en literatuur.

E-mail Marjolijn

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.