Malva: lyrische maar onwerkelijke vertelling

12 oktober 2015

Wereldberoemde dichter Pablo Neruda trouwde met een Nederlandse vrouw en kreeg met haar een gehandicapte dochter, Malva, die op achtjarige leeftijd stierf door een waterhoofd. De geschiedenis van het meisje ligt dichterbij Hagar Peeters dan je eerst denkt: via hun vaders zijn de twee met elkaar verbonden. Niet alleen bevond Peeters’ vader zich in Chili toen Malva’s vader overleed, maar ook Peeters’ vader erkende zijn dochter pas toen ze 11 jaar oud was.

Vanuit de hemel pakt Malva Marina Neruda de pen van haar vader op en treedt ze op als alwetende verteller over haar eigen leven en het leven van haar beroemde vader. Ze draaft op haar paard over de eeuwige jachtvelden, waar ze zielsverwanten ontmoet; andere beroemde verstoten kinderen, zoals de dochter van James Joyce en de zonen van Arthur Miller en Albert Einstein. Met hen probeert ze een antwoord te vinden op de vraag hoe het kan dat Neruda, de onberispelijke held die opkwam voor de vergetenen en vertrapten, haar heeft verstoten.

Ook Peeters’ eigen geschiedenis krijgt een plekje in Malva’s relaas. Malva vertelt haar over haar overgrootouders, grootouders, en hun familiegeschiedenis in de Tweede Wereldoorlog. Malva spreekt Peeters aan als haar zielsverwant, mede doordat Peeters’ vader haar tot haar elfde heeft verzwegen. De vele verschillende verhaallijnen die in elkaar grijpen maakt Malva’s verslag nog gelaagder.

De ontkenning van kinderen met een lichamelijk of geestelijk gebrek door hun creatieve vaders blijkt wijdverspreid. De trots en reputatie wint het vaak van menselijke genegenheid en de familieband. Een speciale rol speelt Oskar, hoofdpersoon uit De blikken trommel (Die Blechtrommel) van Günter Grass. Ook Oskar kampt nog steeds met zijn aardse frustraties, en is door Grass in het leven geroepen (volgens Malva althans) als afleidingsmanoeuvre van diens eigen oorlogsverleden. Hij blijft onafgebroken gekweld trommelen en verstoort zo de voordracht van gedichten van Neruda. Het voordeel van de hemel is wel dat Malva voor raad langs kan gaan bij de schat van overleden grootheden als Socrates, Goethe, Roald Dahl en de Poolse dichteres Wislawa Szymborska.

De veelzijdigheid van Mava’s verhaal zorgt voor een zeer kleurrijk beeld, maar soms slaat Peeters hierin door en schept ze verwarring. Die verwarring is dan misschien wel functioneel: het lijkt dan bijna postmodernistisch, met gedichten in het verhaal die Malva aan Peeters vertelt. Wel is de rode draad daardoor even zoek. Maar het voordeel van het volledig loslaten van de gebaande paden is dat Malva, ondanks dat ze je confronteert met furieuze, valse kant, je verrast en liefkoost.

Peeters’ lyrische kunsten maken haar debuutroman tot een indrukwekkende vertelling. In haar bijzondere uiteenzetting gaan literatuur en leven een nauwe verbintenis met elkaar aan en laat Peeters zien dat de realiteitszin en werkelijkheid niet altijd de voorkeur hebben. Dat het goed kan zijn de fantasie de vrije loop te laten. En dat de dochter van Neruda daarmee eerherstel krijgt, is mooi meegenomen.

vdi9789023492665

Malva / Hagar Peeters / De Bezige Bij / € 19,90 / 240 pagina’s

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laurie Branderhorst

Laurie Branderhorst (1988) studeerde Engels en de master Redacteur/Editor aan de UvA. Het liefst leest ze nieuwe literatuur en interviewt ze (jonge) schrijvers hierover. Ze ziet in Lood het vernieuwende platform om literaire nieuwsgierigheid bij anderen aan te moedigen, uit te wisselen en nieuwe verbindingen te leggen.

 

 

 

E-mail Laurie

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.