Lood literair jaaroverzicht 2015

29 december 2015

In het literair nieuwsfilter verzamelen we wekelijks het belangrijkste literaire nieuws. Nu het einde van het jaar nadert, is het tijd voor een literair jaaroverzicht. Welk nieuws maakte dit jaar echt indruk en definieerde 2015? Welke bijzondere, verdrietige, verrassende en mooie momenten herinneren we ons als we aan dit jaar denken?

8 januari: rechtszaak tegen Emma Curvers
Emma Curvers debuteerde in 2014 met de roman Iedereen kan schilderen, over een instabiel en slecht functionerend gezin in het zuiden van Limburg met de vader Hans Kostons als negatief middelpunt van alle aandacht. Curvers inspireerde dit personage op haar eigen vader en sprak daar ook openlijk over. Reden genoeg voor haar vader om naar de rechter te stappen en te eisen dat het boek uit de winkel zou worden gehaald. In januari 2015 volgde de uitspraak: de rechter stelde dat Hans Kostons dusdanig een romanfiguur bleef dat hij niet één op één met de vader kon worden vereenzelvigd.

Voor de uitspraak schreven we al over de dunne scheidslijn tussen feit en fictie: hoe ver mag je gaan in fictie?

8 februari: Remco Campert wint Prijs der Nederlandse Letteren
Het afgelopen jaar was toch wel het jaar van Remco Campert. Vlak voor het einde van 2014 won hij de Gouden Schrijfmachine, en in 2015 ontving hij de Prijs der Nederlandse Letteren. Volgens de jury is Campert een ‘groot stilist die in zijn werk steeds relativerend en geestig is en daarmee verschillende generaties blijft aanspreken’. Ook was hij te gast in College Tour (hier terug te kijken) en werd bekend dat Mirjam van Hengel de biografie van Campert gaat schrijven die naar verwachting in 2017 verschijnt.

13 juni: overlijden Drs. Pee
In juni is Drs. P (Heinz Polzer) overleden. Hij nam in stijl afscheid van ons en schreef zijn eigen rouwadvertentie in de vorm van een Ollekebolleke. Een versvorm waar hij zelf de geestesvader van was. Een taalvirtuoos die meerdere generaties vermaakte met zijn liedjes.

Even uw aandacht graag!
Korte berichtgeving:
Ondergenoemde
Is niet meer in beeld – 

Wat hier (behalve voor
Onbelangstellenden)
Hartelijk groetend
Wordt medegedeeld 

– Drs. P

19 juni: overlijden James Salter
De Amerikaanse schrijver James Salter is op 90-jarige leeftijd overleden. Zijn vrouw heeft verklaard dat Salter is overleden tijdens fysiotherapie. De schrijver stond bekend als een writer’s writer, iemand die door collega’s bewonderd wordt maar nooit echt doorbreekt bij het publiek. Zijn Nederlandse doorbraak volgde uiteindelijk op 87-jarige leeftijd met zijn roman Alles wat is.

9 augustus: Simone van Saarloos als Zomergast
Dit jaar was Simone van Saarloos met 25 jaar de jongste gast OOIT bij Zomergasten. Ze studeerde literatuurwetenschap en filosofie en schrijft columns voor nrc.next (dit jaar nog gebundeld: Ik deug/ deug niet). Ze schreef eerder fictie in literaire tijdschriften als Das Magazin en de Revisor en heeft behoorlijk interessante dingen te melden. De uitzending bij Zomergasten was vrij subliem (met briljant fragment van Remco Campert en Rudy Kousbroek) en absoluut te moeite waard om terug te kijken, mocht je het hebben gemist.

30 augustus: Niña Weijers wint Opzij Literatuurprijs
Niña Weijers won de Opzij Literatuurprijs voor De Consequenties. Daar was ze alleen niet zo blij mee. Ze noemde het: “niet ideaal, seksistisch zelfs, zo’n prijs alleen voor vrouwen”. Het prijzengeld nam ze wél aan. Het veroorzaakte in ieder geval behoorlijk wat ophef en opiniestukken over feminisme in de literaire wereld.

8 september: zelfmoord Joost Zwagerman
De zelfmoord van Joost Zwagerman raakte velen dit jaar. Men wachtte tevergeefs op hem in het radioprogramma Opium Op 4 waar hij verwacht werd voor een avond rondom muziek. Ook sommige reacties en het besef hoe weinig mensen begrijpen van mensen die lijden onder psychische klachten viel op. Alleen daarin is al een belangrijke rol weggelegd voor literatuur. Want Zwagerman is een bekend voorbeeld, maar zoals hem zijn er velen. Zijn zelfmoord was onverwachts en tragisch.

23 september: Tzum-prijs naar Dimitri Verhulst
In september won Dimitri Verhulst de Tzum-prijs voor de mooiste zin van 2014. De zin komt uit Kaddisj voor een kut. De zin: “Jouw kapsel, voor zover dat nog een kapsel mocht worden genoemd, had veel weg van zo’n in die dagen in zwang rakende ecologische tuin, waarin elke menselijke ingreep als een misdaad tegen de natuur werd beschouwd.” De Tzum-prijs is vooral belangrijk omdat de prijs zich richt op literatuur op microniveau.

1 oktober: Connie Palmen publiceert Jij zegt het
Connie Palmen’s boek Jij zegt het kwam uit en ontving lovende recensies. Arjen Fortuin noemde het zelfs ‘Palmen’s beste boek tot nu toe’. Een spraakmakend boek ook, want het onderwerp is wat controversieel. Het vertelt het verhaal van Ted Hughes, die in 1963 zijn vrouw Sylvia Plath verliest aan zelfmoord. Talloze biografieën presenteren Plath als martelares, Hughes als verrader en moordenaar. In Palmen’s boek krijgt Hughes voor het eerst een eigen stem.

17 november: lancering uitgeverij Das Mag
Bekende auteurs zoals Maartje Wortel, Charlotte Mutsaers en Walter van den Berg verlieten uitgeverij De Bezige Bij om over te stappen naar uitgeverij Das Mag. Toine Donk en Daniël Vermeer, de mannen achter het gelijknamige tijdschrift en de leesclubs, zijn de uitgevers.  Het startkapitaal komt van een aantal particuliere investeerders en de crowdfunders. Op 17 november werd de uitgeverij officieel gelanceerd in Paradiso.

18 november: Joris Luyendijk wint NS Publieksprijs
Een boek dat dit jaar veel losmaakte, was Dit kan niet waar zijn. Niet verwonderlijk dus dat dit boek de NS Publieksprijs 2015 won met 19,8 procent van de stemmen. Het boek is gebaseerd op interviews met bankiers uit Londen en vertelt het verhaal achter de crisis. Er werden verschillende discussieavonden georganiseerd in de theaters als gevolg van dit boek. Absoluut een boek dat indruk maakte dit jaar.

Welk literair nieuws maakte dit jaar indruk op jou? Herken je jezelf in deze lijst of juist niet? Laat het weten in de reacties.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Rosalinde Markus

Rosalinde Markus (1994) studeert Communicatie in Den Haag. Ook is ze freelance copywriter en blogger. Als hoofdredacteur ziet ze in Lood een ambitieus platform om nieuwe literatuur onder de aandacht te brengen van een jong publiek. Ze schrijft voornamelijk reportages, recensies, nieuwsoverzichten en opiniestukken over literaire ontwikkelingen.

E-mail Rosalinde

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.