Lood bezoekt: Wintertuin’s grote beloftes

18 december 2015

15 december 2015. Literair Productiehuis Wintertuin waagt zich voor één avond naar het verre Amsterdam en wel om op de vijfde verdieping van Pakhuis de Zwijger vier jonge schrijftalenten en hun chapbook te presenteren. Vier talenten van buiten de hoofdstad wel te verstaan. Mijn nieuwsgierigheid is gewekt.

Voor wie niet bekend is met dit actieve Nijmeegse productiehuis, het is kort gezegd een academy, podium, uitgeverij en een agentschap in één, maar met zo’n uitleg doe je deze literaire helden eigenlijk geen recht aan. Een agentschap bij Wintertuin houdt in dat talentvolle jonge schrijvers een compleet begeleidingstraject aangeboden krijgen van vertegenwoordiging en redactionele begeleiding van nieuw werk tot optredens en de literaire pareltjes die tijdens deze avond worden gepresenteerd toe.

Deze literaire pareltjes noemen de Nijmegenaren chapbooks. Ik heb er nog nooit van gehoord, maar het wordt gelukkig door de energieke presentator Jelko Arts uitgelegd: een chapbook is een pre-debuut, een visitekaartje voor het opkomende schrijftalent dat laat zien wat deze schrijver in huis heeft. De auteurs die we deze avond mogen bewonderen zijn Wout Waanders, Juliet Gagnon, Lotte Lentes en Helena Hoogenkamp. Arts legt uit dat alle vier de schrijvers zo de ruimte krijgen om henzelf en hun werk te presenteren in de vorm van een performance. Het publiek in Amsterdam gaat er goed voor zitten. Een man wisselt nog snel van plaats voor een plekje op de voorste rij.

DeOlifantopia auteur Wout Waanders is de enige dichter van de avond. Met het enthousiasme van een poetry slammer lanceert hij ons door zijn twee grote passies: poëzie en pretparken. Niet voor niets bevat zijn chapbook Olifantopia een prachtig uitgewerkte plattegrond van een fantasiepretpark. Vanuit een interactieve projectie van deze plattegrond voert Waanders het publiek langs de verschillende attracties. Veel humor met daarachter ook ernst: in het gedicht Ding dat we in december tegenkwamen wordt het pijnlijk duidelijk hoe weinig vat we eigenlijk hebben op onze herinneringen. En een zin als ‘Bioscoopfilms maken geen clichés, we maken ze zelf’, blijft je bij. Volgens de website van Wintertuin schrijft Waanders ‘onnavolgbare en tegelijkertijd toegankelijke poëzie […] na een dag in Olifantopia ben je gedesoriënteerd.’. Dat is dan ook het enige wat ik jammer vind aan zijn performance: sommige gedichten wil ik nog een keer horen opdat ze echt kunnen landen. Deze gedichten lenen zich wellicht beter voor het mooie papier van zijn chapbook.

Met de volgende kandidate gaan we opeens over in het Engels: Juliet Gagnon is vanuit de Verenigde Staten over komen waaien. Left2Haar verhalen zijn ritmisch, vol mooie zinnen en sterk qua opbouw. Gagnon’s prettige stem zuigt het publiek meteen het verhaal in, ondanks de video van schattige kittens die tegelijkertijd op de muur geprojecteerd wordt. Ze staan voor de kleine katten in het verhaal. Zoals Gagnon het zelf al zegt, haar verhalen zijn ‘niet zo uplifting’. Het lot van de katjes laat zich dan ook vanaf het begin raden: ‘I take the pillow, fold it over and press it down.’ Gagnon neemt in haar verhalenbundel Left de tijd om bij details stil te staan. Ze laat precies dat zien wat we het liefste schuilhouden. Haar verhalen hebben een fijn ruw randje en werken vervreemdend. Ik kan wel naar haar blijven luisteren, des te meer omdat haar verhalen lijken te dansen op de muziek die klinkt, maar de literaire avond gaat door.

Lotte Lentes is de derde schrijfster die zich aan het Amsterdamse publiek presenteert. Haar oprechtheid raakt me meteen. Terwijl ze vertelt over wat haar bewoog om in haar novelle De jongen, het stof in het hoofd van een jonge Syriëganger te duiken,De jongen het stof komt de noodzaak van het schrijven van dit verhaal goed naar voren. Het is ontroerend hoe zo’n jong iemand zich zo om generatiegenoten bekommert en het aandurft zo’n gewaagd perspectief te kiezen. In de performance die volgt, krijgt het publiek in een visueel collage van ontwerper Joeri van Putten en stemacteur Nick Livramento Silva een idee van de pracht van de novelle. Zo antwoordt de jongen vlak voor zijn vertrek op de vraag van zijn moeder waarom hij zo naar haar kijkt: ‘Ik wilde haar zeggen dat ik haar bewegingen opspaarde, een reserve aanlegde van haar blikken, de meest precieze herinnering maakte van de manier waarop ze aan de keukentafel zat. Maar dat heb ik allemaal niet gezegd.’ Deze jongen wil niet afwassen in een hotel, hij wil heldendom. Lentes maakt me pijnlijk bewust hoe verbonden ik op een bepaalde manier eigenlijk ben met deze jonge Syriëgangers.

Als laatste mag de schrijfster Helena Hoogenkamp zich presenteren. Ze begint de presentatie van haar chapbook Kleine zeemeermin, per ongeluk dood met een korte performance uitgevoerd door drie actrices die staan voor het soort jonge meisjes dat omschreven wordt in dit coming-of-age verhaal. De passages die Hoogenkamp vervolgens uit haar werk voordraagt, onderstrepen goed hoe gevat en eigenzinnig ze is. Zo maakt het publiek kennis met het personage Nina: Kleine-zeemeermin2‘[…] Nina trekt een uitkering en tongt haar hond op Facebook, naar haar seksleven durven we niet te vragen.’ Ook in dit werk schuilt achter de humor een meer tragische boodschap. Een zin als ‘Lizzy heeft heel mooie borsten gekregen van haar fysiotherapeut’ geeft toch ook het gevoel dat deze Lizzy niet echt gelukkig is. Wilde ze dit zelf wel of moest ze haar borsten vergroten van haar man? Hoogenkamp schotelt ons enkele mooie beelden en gedachtes over opgroeien voor.  Ik zal nooit meer hetzelfde naar mijn jeugd kunnen kijken.

Het einde van de avond laat het publiek verrijkt achter. De chapbooks zijn ongepolijste boeken van nog ruwe diamanten, van schrijftalenten in de groei. Auteurs van wie we ongetwijfeld nog meer gaan horen in de toekomst. Uit deze veelzijdige en originele boekpresentatie kies ik namens Lood mijn favoriet van de avond: Lotte Lentes. Op deze website volgt zo snel mogelijk een interview met dit jonge talent.

One Response to Lood bezoekt: Wintertuin’s grote beloftes

  1. […] verhaal moéten opschrijven. Lotte Lentes is zo’n schrijver. Ik maakte kennis met haar tijdens Wintertuin’s avond van de grote beloftes en dook vervolgens meteen in haar chapbook De jongen, het stof. Hierin voel je de noodzaak van het […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Margot de Sera

Margot de Sera (1990) studeert Redacteur/Editor en Theatre Studies. Literatuur stelt ons net als theater in staat onze blik te kantelen en te bevragen. Bij Lood zoekt Margot naar jonge, Nederlandse schrijvers die verrassen en verwachtingen onbevestigd laten, met name opkomende dichters (poetry slams) en debutanten.

E-mail Margot

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.