Kiezen voor een schrijfkeurslijf

8 april 2016

Kun je schrijven leren? Schrijfsnobs vinden van niet. Schrijfinstituten vinden van wel. Ik weet het niet. Alhoewel ik mijn halve leven schrijf, verkeer ik niet in de waan dat ik alles wat er op schrijfgebied te leren valt al weet. Ik ging langs op de open dag van de Schrijversvakschool om te kijken of hun schrijfopleiding wellicht iets voor mij is.

Nederland heeft twee geaccrediteerde opleidingen in creatief schrijven: Writing for Performance aan de Utrechtse HKU en Creative Writing aan de Arnhemse Artez. Als je een serieuze aspirant-schrijver bent (zoals ik), en je bent geïnteresseerd in een schrijfopleiding (zoals ik), maar je hebt al een studie aan het hoger onderwijs afgerond (zoals ik), en je mist een stevige spaarrekening om een tweede opleiding te kunnen betalen (zoals ik), dan biedt de Amsterdamse Schrijversvakschool een alternatief. De school is een stichting, het onderwijs is particulier, en daarmee toegankelijk voor iedereen. Ik ben benieuwd naar de sfeer en het karakter van de school en koers daarom naar de Herengracht, waar de instelling gevestigd is.

Een potpourri aan belangstellenden

De vloeren zijn van marmer, het eikenhout is oud, de kozijnen zijn statig, en de plafonds hoog. Literatuur elitair? Afgaand op dit pand, zou dat zomaar kunnen. Naar een kop koffie moet ik even zoeken. Ik vind een koffieautomaat in een klein keukentje in de hal. Het is een pretentieloos exemplaar. Hij heeft maar één knop: koffie. Soms is het fijn als de keuze voor je gemaakt wordt.

In de welkomstruimte blijkt dat het publiek dat op de open dag is afgekomen allerminst elitair is. Het zou zo een delegatie van het doodgewone Albert Kuijp-klantenbestand kunnen zijn. Er zijn ripped jeans-dragers, pensionado’s in pak, dames met opgestoken haar en Grachtengordelaccentjes, allochtone en autochtone veertigers, studentes in H&M-colberts, en een paar journalisten die constant pedant commentaar zitten te leveren. Iedereen is zonder onderscheids des persoons in het kleine lokaal gepropt. Er wordt zwijgzaam op de klapstoeltjes heen en weer geschoven.

Opsluiting in een schrijffort

Directeur Hans Hogenkamp, een kleine man met een rustige uitstraling en een heldere dictie, houdt een welkomstwoord. Hij vertelt dat studenten in het basisjaar van de opleiding kennismaken met het schrijven van proza, poëzie, essay, toneel en scenario. Gaaf, denk ik meteen. Dat is weer eens wat anders dan het uitbreiden van mijn column-portfolio. Bovendien is er schrijftraining. Er is zes uur per week les. Daarnaast besteedt de gemiddelde student zo’n dag per week aan huiswerkopdrachten. Als dát geen goede stok achter de deur is. Een aantrekkelijke gedachte, in ieder geval voor mensen die door de draaikolk van het dagelijks leven veel te vaak hun schrijfambities verzaken (ja, zoals ik). ‘Het leven is te kort voor SBS6,’ vat Hogenkamp het droogjes samen.

Talent aan de hand

‘Studenten moeten wel enig talent bezitten,’ stelt Hogenkamp daarna. Vandaar dat een toelatingscommissie de teksten van de kandidaat-studenten beoordeelt. Hogenkamp vervolgt dat talent zich sneller en gerichter ontwikkelt met ervaren docenten als begeleiders. Daar zit wel wat in, bedenk ik. Als er iemand over je schouder meekijkt, dwaal je minder snel af. Daarnaast is doorzettingsvermogen een vereiste. Ook logisch: het lijkt me niet de bedoeling dat anderen je vingers gaan optillen bij het typen en je neuronen gaan manipuleren om een boeiende plotlijn te bouwen. De school geeft studenten ook de kans om hun contacten in de letterenwereld uit te breiden. Welke serieuze aspirant-schrijver kan daar iets op tegen hebben?

Zelfverkozen schrijfkeurslijf

Na de inleiding kunnen de bezoekers proeflessen volgen. Bij de proefles proza geeft de frêle schrijfdocente Anja Sicking de opdracht: ‘Maak een boodschappenlijstje voor een personage en zorg ervoor dat lezers door het lijstje een beeld krijgen van het personage.’ We moeten zo specifiek mogelijk zijn. Dus niet ‘brood, melk, eieren, kaas’, want dat koopt iedereen. Mijn personage gaat op zoek naar een bakje magnetronbami, een fles witte sherry, een pakje cheddarkaas, en een half casino wit. Het personage van de jongedame naast me shopt voor snelkookhavermout, een tros fairtrade bananen, een avocado, en Spa Blauw.

‘De personages die zo ontstaan, zijn wel vrij clichématig,’ merkt een medebezoeker op. Sicking glimlacht. Ze had dit al voorzien, maar liet ons het zelf ontdekken. De nieuwe opdracht luidt: ‘Noem enkele voorwerpen die in de woonkamer van je personage staan, maar voeg daar ook een ‘vreemde eend’ aan toe. Zo wordt het personage dynamischer.’ Ik noteer: hockeystick, atletiekschoenen, strakke leren bank, uitpuilende asbak.

‘Met dit soort lijstjes kun je makkelijk de eerste opzet van een personage maken,’ zegt Sicking. ‘Het is een manier om inspiratie op te doen.’ Ja, een schrijfopdracht geeft je misschien eerst een schrijfkeurslijfje, maar het laat je vervolgens wel vrij om zelf verder te fantaseren. Ik vraag me nu bijvoorbeeld af wat er zou gebeuren als de alcoholische oma van mijn eerste lijstje bezoek zou krijgen van de kettingrokende corpsbal van mijn tweede lijstje.

Voordelen

Aan het einde van de open dag hield alleen het hoge lesgeld me nog tegen om me in te schrijven voor de Schrijversvakschool. Na een paar dagen concludeerde ik echter dat de vóór-argumenten – veel schrijven, snel nieuwe invalshoeken leren, gelijkgestemden ontmoeten, mijn letterennetwerk uitbreiden, en bovenal mijn eigen schrijfambities serieus nemen – belangrijker zijn. Ik heb dus ondertussen mijn inschrijfformulier en een stapeltje proza van mijn hand naar de Herengracht opgestuurd. Hopelijk kunnen mijn teksten de toelatingscommissie bekoren. En hopelijk schrijf ik straks ook andere dingen, naast een reeks columns over hoe het is op de Schrijversvakschool.

Kijk op de site van de Schrijversvakschool voor meer informatie over de opleiding en de uitgangspunten van het onderwijs.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Tamara de Reus

Tamara de Reus (1988) werkt in een boekhandel in Den Haag en volgt de schrijfopleiding aan de Schrijversvakschool in Amsterdam. Ze studeerde Europese Prehistorie aan de Universiteit Leiden.

E-mail Tamara

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.