Jens Christian Grøndahl meets Gustaaf Peek: Love, Lust and Literature

11 maart 2015

Ter promotie van zijn nieuwe boek, Portret van een man, bracht Jens Christian Grøndahl een kort bezoek aan Nederland aan het begin van de Boekenweek – hij schijnt zelfs op het Boekenbal gesignaleerd te zijn… Gustaaf Peek ging in gesprek met de Deense schrijver in de Centrale Bibliotheek in Den Haag voor een internationale schrijversavond, georganiseerd door Writers Unlimited – the series. De aankondiging is veelbelovend: ‘Jens Christian Grøndahl meets Gustaaf Peek: Love, Lust and Literature’.

Het klikt tussen Peek en Grøndahl; er wordt zeer uitgebreid geantwoord op vragen, en soms ook afgedwaald, maar dat vindt geen enkele aanwezige vervelend. Grøndahl praat gedetailleerd over zijn hoofdpersoon, zijn motieven en karakter, hij kent hem door en door. Hij vertelt dat hij dit boek nooit eerder had kunnen schrijven, de levenservaring heeft hij nodig gehad om de liefde en relaties op verschillende manieren te kunnen zien.

Hij ziet ook een verschuiving van perspectief bij zichzelf. Hij denkt dat een jonger mens een soort opklimmende, toekomstgerichte houding en visie heeft en naarmate je ouder wordt er als het ware van een berg naar beneden wordt gelopen. Er wordt meer naar het verleden teruggekeken en geprobeerd deze een plaats te geven. Het is belangrijk om te accepteren dat je ouder wordt, zegt Grøndahl; dit betekent helemaal niet dat je klaar bent met het ontwikkelen, je bent nooit klaar met worden wie je bent.

Kunst en literatuur in je leven
Portret van een man gaat over een zestigjarige, naamloze verteller die terugblikt op zijn leven aan de hand van verschillende (mislukte) relaties door de jaren heen. Vroeger zat hij vol idealen, maar hij heeft het gevoel dat hij is weggedreven van zichzelf, hij heeft zijn passie verloren. Totdat hij een jongere vrouw ontmoet die iets wezenlijks in hem weet te raken.

De hoofdpersoon komt uit een arbeidersgezin waarbinnen cultuur geen grote rol speelde, maar een van zijn leraren brengt hem in aanraking met kunst en literatuur en een nieuwe wereld gaat voor hem open. Grøndahl is van mening dat het belang van kunst en literatuur in de wereld van nu steeds meer onderschat wordt en prijst juist het geestverruimde potentieel dat het biedt; je beseft steeds dat je meer weet dan je denkt. Grøndahl noemt de ideeën van Plato: bij je geboorte heb je alle kennis in pacht, we moeten het alleen weer zien te herinneren.

Schemergebied van fictie
Het verleden daarentegen kan nooit meer teruggevonden worden. In Portret van een man verweeft Grøndahl allerlei werken en filosofen. Een daarvan is Marcel Proust, die wel van mening was dat het verleden iets is wat weer terug kan komen, maar Grøndahl denkt dat het alleen via de kunst wellicht mogelijk is om weer in de buurt te komen van iets dat ooit was. Daar ligt zijn interesse, kijkend naar het onderwerp van veel van zijn boeken: het schemergebied tussen het heden en het verleden en de ruimte die bestaat tussen een hoofdpersoon, een mens, en zijn omgeving, zijn medemens. Als hij een verschil moet noemen met andere Deense schrijvers denkt hij dat dit wel zijn ‘specialiteit’ genoemd mag worden.

De hoofdpersoon van Portret van een man is een einzelgänger, iemand die voortdurend de afstand voelt tussen hem en zijn omgeving, maar toch dragen vrouwen zich telkens aan. Peek vraagt zich af in hoeverre dit realistisch is; hij vertelt dat hij zich ook een beetje afzonderde, een ‘kinda cute kid’ was, maar het succes desondanks uitbleef. Grøndahl denkt dat de verteller daardoor mysterieus overkomt en dit interesse opwekt. Fictie is (gelukkig) een schemerig genoeg gebied waar dat soort scenario’s nog blijven bestaan.

Hoe doe jij dat nou?
Aan het einde van het gesprek wordt de vertaler Femke Blekkingh-Muller uitgenodigd om een passage voor te lezen uit Portret van een man en Grøndahl leest daarna dezelfde voor in het Deens; hierdoor wordt het internationale karakter van de avond nog even benadrukt.

Een achterdochtig klinkend iemand in het publiek vraagt ook nog waarom zij hier met zijn tweeën op de bank van de bibliotheek zitten; waarom interviewt Peek hem? Peek zelf merkt op dat zijn Engels best redelijk is, het gaat over boeken – zeker een gemeenschappelijke interesse – en dat hij als schrijver een ander soort nieuwsgierigheid bezit, die kan zorgen voor een interessant gesprek. Hij bekent dat hij gewoon op de man af wil vragen ‘hoe doe jij dat nou, schrijven?’ Een ding is zeker, het publiek had graag nog langer geluisterd naar Grøndahl. Maar we moeten genoegen nemen met een handtekening en weer opnieuw de kunst en literatuur in ons leven gaan opzoeken.

2 Responses to Jens Christian Grøndahl meets Gustaaf Peek: Love, Lust and Literature

  1. […] onder meer kersverse Christiaan Huygens winnaar Adriaan van Dis, Franca Treur, Daan Zeijen en Gustaaf Peek. Op zaterdagavond kun je in de avondschemer luisteren naar meeslepende vertellers tijdens de […]

  2. […] programma om bij te watertanden dit jaar bij het City2Cities festival. Michel Houellebecq, Jens Christian Grøndahl,  Eleanor Catton, Michel Faber en vele anderen zijn in levende lijve te zien tijdens dit […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Mady Beversluis

Mady Beversluis (1990) woont op dit moment in Ierland, waar ze een master Philosophy & Literature doet aan University College Dublin. Ze studeerde eerder Literatuurwetenschap en Engelse letterkunde in Amsterdam. Voor Lood schrijft ze een column en recensies over boeken die eigenlijk verplichte kost zouden moeten zijn onder een toekomstige literatuurdictatuur.

 

E-mail Mady

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.