< Terug

Iedereen kan schilderen: geweldige waanzin

15 maart 2015

De laatste dag van de Boekenweek is aangebroken. Nog geen geschikt boek gevonden? Geen paniek. Lood sluit deze week af met een boek dat perfect past bij het thema van dit jaar en ook nog eens waanzinnig goed is. Ik heb het natuurlijk over Iedereen kan schilderen van Emma Curvers.

emmacurvers-001

De casus
De drie gezinsleden moeder Elsbeth, dochter Iris en dochter Mia lijden aan Hans, de vader. Hij op zijn beurt lijdt zo’n beetje aan alles wat het DSM-5 handboek voor de psycholoog te bieden heeft: depressie, koopziekte, vernielzucht, hypochondrie en ga zo maar door. Het zorgt voor een boek vol uitzinnige gebeurtenissen. Vanuit het personage Iris Kostons krijgen we zicht op de beklemmende sfeer die in dit gezin heerst. En uiteraard lopen de gemoederen het hoogste op tijdens de feestdagen en vakanties, wanneer alle gezinsleden thuis zijn. Normaliter de gezelligheidspieken in het gezinsleven, maar niet bij Iris thuis. Het boek focust in drie delen op deze ‘familiebijeenkomsten’. Een vernauwing die bijdraagt aan het beklemmende gevoel bij de lezer.

De zaak Hans
Iris loopt vast in haar jonge leven. Ze probeert inzicht te krijgen in de zaak Hans en zo haar eigen lot te voorspellen. Hoe erfelijk belast is ze met deze genen? Wat wordt haar toekomst? Met distantie en veel humor, ja bijna luchtig omschrijft ze de verschillende gebeurtenissen. Je zou hierdoor bijna vergeten hoe tragisch het verhaal is. Het gevoel bij de lezer blijft echter niet uit. Een terloopse opmerking als: ‘Hard rijden in Duitsland is een van de weinige dingen die we wel eens samen doen’, vat in één zin de band met haar vader samen. Hij geeft zijn dochters alleen aandacht via deze weg of door het kopen van spullen. Daarbovenop heeft Iris een levensmoede moeder die de moeilijke jeugd van haar kinderen wegwuift met ‘bij iedereen gebeurt er wel eens wat’. Emma Curvers bezit de kunst om in een paar rake zinnen meer te zeggen dan er staat. Sterke en verassende zinnen zijn volop aanwezig in het boek. Als lezer word je aan het denken gezet over geestesziekten door zinnen als: ‘het is maar de vraag of de gekte een pauze is van het functioneren, of het functioneren een pauze van de gekte.’ Zelfs als lezer ben je niet meer zeker van je eigen psychische gesteldheid.

Emma Curvers schrijft goed en bouwt haar verhaal mooi op. Nietsvermoedend duik je als lezer in dit gezin, en daar kom je niet zomaar meer uit. De scènes wisselen zich snel af. De vaart wijkt geen moment uit de roman. Hoewel het boek een relatief korte periode weergeeft uit het leven van de familie Kostons, raak je als lezer verstrikt in hun eigenaardigheden en word je meegesleept naar een verassende climax.

Tunnelvisie
De 8weekly vindt dat er in de roman sprake is van een tunnelvisie in verhaallijn en taalgebruik: Iedereen kan schilderen trekt niet de wereld in en Emma Curvers gebruikt veel dezelfde woorden (volgens hen dé kwaal van beginnende schrijvers). Deze vernauwing ofwel tunnelvisie is echter het gevolg van het onderwerp van het boek: het personage Iris wordt volledig in beslag genomen door de gezinssituatie en haar depressie. Iris is als het ware opgesloten in haar situatie. Emma Curvers geeft daar zonder dit uitgebreid uit te leggen de juiste woorden aan. Het maakt de roman geloofwaardig.

Ik zie in Emma Curvers een jonge, frisse schrijfster die inderdaad wellicht haar woordgebruik nog verder mag verrijken, maar hier zeker de potentie voor heeft. Vertellen kan ze, ontroeren ook. Ik kan niet wachten tot ze in haar nieuwe roman wel de wereld in trekt, maar raad ondertussen iedereen aan met Iedereen kan schilderen de waanzin in te duiken.

index

 

Iedereen kan schilderen
Emma Curvers
Uitgever: Atlas Contact
Prijs: 19,99
ISBN 9789025443795

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Margot de Sera

Margot de Sera (1990) studeert Redacteur/Editor en Theatre Studies. Literatuur stelt ons net als theater in staat onze blik te kantelen en te bevragen. Bij Lood zoekt Margot naar jonge, Nederlandse schrijvers die verrassen en verwachtingen onbevestigd laten, met name opkomende dichters (poetry slams) en debutanten.

E-mail Margot

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.