Ica: een fascinerend en griezelig spel

30 april 2015

De tekst op de achterflap van Eva Posthuma de Boers nieuwste roman Ica maakt vreselijk nieuwsgierig: ‘Eva Posthuma de Boer speelt een spannend spel met feit en fictie.’ Niet geheel bewust besluit ik éérst het boek uit te lezen alvorens ik erachter kom wat waar is en wat niet. En dan de eerste zin al: ‘Van iemand met een alfabetisch gesorteerde boekenkast zou je niet verwachten dat ze in staat is tot moord.’ Meteen vanaf het begin laat de alwetende toeschouwer duidelijk weten dat het gaat om een tragedie. Een dramatische vertelling zoals Aristoteles die ontwierp: zonder happy end. Vervolgens maak je kennis met de wereld van debutante Nadine Sprenger. Nadine ontmoet de bekende en door velen bewonderde Ica Metz op het Boekenbal, en ze hebben meteen een connectie. Ica Metz, klein van stuk maar groot schrijfster, toont bijzonder veel overeenkomsten met de ‘echte’ schrijfster Connie Palmen.

Feit of fictie?
Nadat ik de laatste pagina van Ica heb gelezen, en het boek dichtsla, móet ik het verhaal erachter weten: Is het personage Ica Metz echt gebaseerd op Connie Palmen? Hoeveel van dit verhaal is echt gebeurd? En zou Nadine dan mogelijk gebaseerd zijn op Eva Posthuma de Boer zelf? Allemaal vragen die heel snel beantwoord kunnen worden door het volgende fragment van De Wereld Draait Door te kijken, maar ik raad je aan te wachten, tot je de laatste bladzijde gelezen hebt.

Groot onderdeel van de roman Ica is namelijk de spanning die leeft tussen feit en fictie. Deze spanning kent iedere schrijver, en is de laatste jaren steeds belangrijker geworden voor lezers, uitgevers, de media, maar ook voor de schrijver zelf. Het is een van de meest gestelde vragen aan schrijvers: Hoe autobiografisch is de roman? Eva Posthuma de Boer balanceert haar roman zonder afbreken op een dunne draad, waarbij ze kunstig die vraag weet te omzeilen.

Bewondering of haat?
De wereld van Nadine en haar zoektocht heeft één focus, en dat is Ica Metz. Terwijl Nadine aan haar tweede boek werkt, besluit ze haar fascinatie voor Ica te verwerken in haar volgende roman: wie is er nu een beter personage dan de briljante Ica Metz? Nadine nodigt Ica uit op retraite naar haar vaders huis in de Franse Morvan, en Ica, in de rouw om de dood van haar tweede man, gaat maar al te graag mee. Al daar genieten de twee vrouwen van de rust, de wijn en van elkaars gezelschap. De al vertrouwde band tussen hen  lijkt te worden versterkt en Nadine leert Ica eindelijk kennen.

Nadine gaat mee in Ica’s drankovergoten dagelijkse ritme, ze deelt haar passie voor filosofie en Frans eten, en ze verkennen het dorp. De bekende en welbespraakte Ica doet het goed bij de Françaises; binnen no-time ruilt ze Nadine in voor nieuwe aanbidsters. Nadine laat het gaan en stort zich op haar nieuwe roman, maar het wil niet vlotten. Alle informatie die ze vergaard heeft lijkt niet verenigbaar met de Ica die ze heeft meegemaakt, de lege huls die bij haar in huis verblijft. Stukje bij beetje begint het voetstuk waar ze Ica op plaatste af te brokkelen. Langzaamaan wordt Nadine wakkergeschud; maar voordat alles goed kan komen, moet het volgens de regels van een tragedie, compleet instorten.

Onschuldige obsessie?
Nadine is qua karakter aardig genoeg, waardoor je haar haar onuitstaanbare obsessieve kant makkelijk kunt vergeven. Nog makkelijker, omdat stukjes ervan zo herkenbaar zijn. Een obsessie begint met kleine, onschuldige dingen. Het wachten op een telefoontje of bericht van iemand, meegaan in iemands gewoontes, stiekem langs iemands huis lopen. Iedereen kent het, iedereen heeft het wel eens gedaan. Het heeft iets griezeligs en fascinerends tegelijk. Ondanks het wat eentonige plot dat soms de vaart uit het verhaal haalt, wordt de lezer geleidelijk meegenomen in de gedachtewereld van Nadine. Die wereld kabbelt plezierig voort, waardoor je niet doorhebt dat je eigen relativeringsvermogen zoek is geraakt. Dat krijgt Eva Posthuma de Boer knap voor elkaar.

Ica

Ica / Eva Posthuma de Boer / Ambo Anthos / 280 pagina’s / €19,99

 

 

 

 

One Response to Ica: een fascinerend en griezelig spel

  1. […] in 2007, gevolgd door Lichthart en De comedy club. Onlangs verscheen haar vierde roman, Ica. Lees hier de recensie van Lood. Eva Posthuma de Boer vertelt deze week over haar schrijfgewoontes, […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laurie Branderhorst

Laurie Branderhorst (1988) studeerde Engels en de master Redacteur/Editor aan de UvA. Het liefst leest ze nieuwe literatuur en interviewt ze (jonge) schrijvers hierover. Ze ziet in Lood het vernieuwende platform om literaire nieuwsgierigheid bij anderen aan te moedigen, uit te wisselen en nieuwe verbindingen te leggen.

 

 

 

E-mail Laurie

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.