Het Boekje Open: Abdelkader Benali

17 september 2015

5530d_9789029538954_cvrAbdelkader Benali debuteerde met de roman Bruiloft aan zee (1996), waarmee hij de Geertjan Lubberhuizen Prijs won en later ook de Prix de Meilleur Premier Roman Etranger (Frankrijk). Met zijn derde roman De langverwachte (2003), won hij de Libris Literatuur Prijs. Ook schreef hij verschillende toneelstukken: De Ongelukkige (1999), het toneelmonoloog Yasser in première (2001). Zijn werk, dat internationaal wordt uitgegeven, werd in 2010 bekroond met de E. du Perronprijs. Onlangs verscheen Het blauw van de zee en het blauw van de stad, in samenwerking met het Stedelijk Museum.

Kun je rondkomen van je schrijven?
‘Ik leef honderd procent van mijn schrijverschap. Royalties is daar maar een klein onderdeel van. In mijn portefeuille zitten optredens, lezingen, het geven van workshops, dagvoorzitterschappen, jurering en het maken van documentaires. Steeds vaker ook ga ik de cross-over aan met fotografie. Ik volg hierin m’n interesses en gevoel.’

Wat was je geworden als je geen schrijver was? Heb jij een gemiste of gedroomde carrière?
‘Ik wilde acteur worden. Dat ging niet want ik had geen talent. De logische volgende stap was het schrijverschap. Toneelspelen op papier. Maar ik raakte pas echt overtuigd van mijn schrijverschap toen ik succes kreeg met mijn debuutroman. Toen moest ik wel. Gepubliceerd worden was nooit een einddoel, ik schreef omdat ik er veel plezier in had en er mensen mee amuseerde. Ik heb wel een autonoom bestaan op het oog gehad. Misschien was ik directeur van een grote onderneming in dierenvoedsel geworden – ik noem maar een dwarsstraat. Wel vond ik het hebben van een baan maar raar. Werken voor een baas. Op kantoor komen en dat geouwehoer van je collega’s. Het kwam op mij geestdodend over. Van verschillende mensen heb ik bevestigd gekregen dat het ook zo is. Mensen werken om te kunnen leven. Ik werk omdat ik van werken gelukkig word.’

Laat je je werk lezen aan iemand voordat het af is?
‘Omdat bij mij alles met alles samenhangt en ik vrij lang moet schrijven en schaven om alle touwtjes met elkaar te verbinden haast ik me niet het anderen te laten lezen. Mensen reageren meestal wat oppervlakkig en dat is mij niet genoeg. Ik wil dat ze er pijn aan hebben, aan dood gaan. Dus ik wacht meestal even. Soms lees ik een stukje voor aan mijn vrouw, als ze er gelukkig van wordt dan ga ik stug verder. Als ze er niet gelukkig van wordt ga ik ook stug verder, trouwens. Voor de rest doe ik er het zwijgen toe. Lekken brengt ongeluk.’

Wie is de Eerste Lezer van je werk?
‘Peter Nijssen, mijn redacteur en uitgever. Prettige sparringpartner. No-nonsense commentaar. Snelle denker.’

Waar schrijf je? Heb je een vaste tijd en/of plaats?
‘Ik heb een deadline nodig. Zo kan ik met het ook op een optreden waar ik nog niks voor heb in redelijk korte tijd wat gedichten maken, gedichten die dan ook nog een indruk achter laten. Discipline komt bij mij voort uit pure noodzaak. Ik houd van de blessuretijd, dan reikt men tot grote hoogte, de koelbloedigen.’

Wat heb jij absoluut nodig om te kunnen schrijven? Heb je bepaalde ‘schrijf rituelen’?
‘Een idee zoekt Een tafel zoekt Een laptop zoekt Koffie. Dat is het minimum. Er is geen maximum. Onder mijn vingers verandert verbeelding in literatuur. Het is geen keuze maar eerder een uitvloeisel van mijn levenshouding: kneed het naar eigen inzicht.’

Hoe zou je je eigen schrijfstijl beschrijven?
‘Vrijgevig. Barok. Opgewonden. Onderkoeld. Aanmatigend. Polemisch. Genuanceerd. Kriskras. Onvermijdelijk.’

Wanneer wist je: ik ben schrijver?
‘Toen ik als jongeling tijdens het schrijven merkte dat ik onder de geschreven waarheid een nieuwe waarheid aan het ontdekken was die over die eerste gecreërde waarheid een waas van betekenis legde. Zo begon ik te schrijven dat de lezer de vrijheid kreeg om tussen de regels door te lezen. Hem te betrekken in een intieme samenzwering. Toen wist ik: dit gaat lekker.’

Op welke collega-auteur ben je wel eens jaloers?
‘Niemand in het bijzonder. Maar ik zou weleens gewoon met een boek een mainstream-succes willen hebben over een gemiddeld vervelend Nederland rotgezin waarvan de kinderen allerlei rare fratsen uithalen waarna het hele middenklasse sprookje als een soufflé in elkaar zakt. Maar het publiek zou dit nooit van me pikken. Wellicht onder pseudoniem: Albert Mesjogge. Kijken wat er gebeurt. Tot nu toe zit er continu die waas van ‘Marokkaans’ en ‘allochtoon, omheen en dat bemoeilijkt danig te landen bij het grote leespubliek. Je hebt gewoon net wat meer succes in dit land als de identificatie bij de ontvanger makkelijker gaat. Gelukkig heb ik dan wel meer talent, dat dan weer wel.’

Welke collega-auteur zou jij wel willen zijn voor een dag?
‘Helemaal niemand, anders de Spaanse schrijver Cervantes. Zijn hele leven was bijzonderder dan het leven van zijn personage Don Quichote.’

Schrijf je met een bepaald doel? Heb je een missie in je schrijven?
‘The mission is your heart. Een geschreven tekst beinvloedt en stimuleert op een manier die geen ander medium gegeven is. Ik koester dat.’

Heb je ooit spijt gehad van iets wat je geschreven hebt?
‘Ja, heb ik wel. Maar blijkbaar moesten die boeken geschreven worden. Met andere woorden: ik ben knettereigenwijs.’

Heb je in je achterhoofd een ‘Gedroomd Boek’: een boek dat je altijd nog zou willen schrijven?
‘Zo’n boek dat het telefoonboek vervangt. Ik droom er wel van een roman te schrijven in de vorm van een naslagwerk. En ik droom van een boek waarin ik mijn fotografie met m’n teksten een spannende passo doble laat aangaan.’

Wat kunnen we de komende tijd van je verwachten? Ben je bezig met een volgend boek en/of project?
‘Mijn volgende roman gaat over een voormalige AIVD-agent die naar Tanger verhuist om een nieuw leven te beginnen en zijn roman te schrijven. Een roman geïnspireerd door Leven en dood van Ricardo Reis van Saramago.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laurie Branderhorst

Laurie Branderhorst (1988) studeerde Engels en de master Redacteur/Editor aan de UvA. Het liefst leest ze nieuwe literatuur en interviewt ze (jonge) schrijvers hierover. Ze ziet in Lood het vernieuwende platform om literaire nieuwsgierigheid bij anderen aan te moedigen, uit te wisselen en nieuwe verbindingen te leggen.

 

 

 

E-mail Laurie

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.