< Terug

Shortlist Libris Literatuur Prijs 2015: Een weinig spannende bekendmaking

5 maart 2015

De bibliotheek van het Rijksmuseum. Als gewone sterveling kom je hier niet zomaar binnen. Maar deze maandag 2 maart zit ik in de prachtige zaal die van boven naar beneden is gevuld met kunsthistorische boeken. De zaal is zowat indrukwekkender dan de bekendmaking van de shortlist van de Libris Literatuur Prijs zelf.

IMG_6284

Lekker doemdenken
Onder begeleiding van een ‘flitsende’ PowerPointpresentatie maakt juryvoorzitter Wim Pijbes de zes genomineerde auteurs van de shortlist van de Libris Literatuurprijs bekend, maar niet voor er eerst een zwartgallig beeld van het boekenvak geschetst is: het failliet van Polare, de daling in het aantal uren dat mensen lezend doorbrengen, het verdwijnen van bibliotheken, de concurrentie van het e-book.
Ik vraag me af of het boekenvak niet haar eigen toekomst tekent door constant te benadrukken hoe slecht het gaat.

Oneerlijk voor alle mooie titels die in de boekhandel liggen, voor de gepassioneerde schrijvers en mensen in het vak die zich toewijden aan de literatuur of de enthousiaste klanten die al jaren trouw naar ‘hun’ boekhandel komen, ook als ze weten dat het boek dat ze zoeken daar niet ligt, maar met een muisklik wel zo thuis te bestellen is.
Wim Pijbes heeft daar een marketing term voor: ‘love brand’. De boekwinkel is een love brand. Laten we het dan ook de liefde geven die het verdient.

IMG_6285

De literaire toekomst
Gelukkig kan de juryvoorzitter ook nog positieve punten opsommen, want het papieren boek bedraagt nog steeds 95,3 % van de totale boekenverkoop. Uitgeverijen besteden veel aandacht aan het uiterlijk van boeken. Het aantal boekhandels is stabiel en Nederland is met 7,8 boeken per inwoner nog steeds een leesland.

En niet onbelangrijk: de literaire toekomst ziet er, letterlijk, rooskleuriger uit, want de jonge, schrijvende vrouw is in opkomst. Het juryrapport laat optekenen:  ‘Het viel de jury op hoeveel jonge, vrouwelijke debutanten het voorbije jaar heeft opgeleverd die niet alleen qua kwantiteit, maar ook qua literaire kwaliteit menig mannelijke vakgenoot ver achter zich lieten.’

Deze jonge vrouwen varen op een frisse thematiek die veel goeds belooft voor de literatuur en de lezer:

‘Waar tot voor kort de Nederlandse literatuur vaak niet veel verder keek dan de eigen huiskamer, blijken deze jonge vrouwen alle ramen en deuren open te gooien en de wereld onverschrokken tegemoet te treden. De zoektocht naar het eigen ik en hoe dit in verhouding staat tot de rest van de mensheid is daarbij meer dan eens het onderliggende thema, en kunst blijkt dan een uitgelezen middel om die verhouding uit te klaren.’

Deze omschrijving doet denken aan zowel Bregje Hofstede als Niña Weijers, maar alleen de laatste haalt de shortlist. De toekomst laat sowieso nog even op zich wachten, want naast Weijers wordt maar één andere vrouw genomineerd: Esther Gerritsen. Het is de 22ste Libris Literatuur Prijs en de prijs is tot nu toe pas twee keer uitgereikt aan een vrouw. Je zal er haast feministisch van worden.

De shortlist
De genodigden komen natuurlijk maar voor één ding: de zes namen van de auteurs en boeken die kans maken op de Libris Literatuurprijs 2015 én het geldbedrag van 50.000 euro. Hieronder de namen met een persoonlijke samenvatting van het oordeel van de jury:

Ik kom terug, Adriaan van Dis (Augustus): een boeiend, nieuw portret van de familie van de schrijver als kwetsbare mensen dat de pijnlijkheid van empathie tot in de detail toont. 

RoxyLibris shortlist 2015, Esther Gerritsen (De Geus): geprezen om de krachtige, laconieke stijl en de impact op het gevoelsleven van de lezer.

Teatro Olimpico, Kees ‘t Hart (Querido): geslaagde satire in een droge toon met mooie reflecties over de bureaucratie van het subsidiestelsel.  

Godin, held, Gustaaf Peek (Querido): rijke roman in een perfect ritme over menselijke en sterfelijke helden.

Monte Carlo, Peter Terrin (De Bezige Bij): scherpzinnige studie in een melodieuze stijl naar wat teleurstelling en beroemdheid met je doen.

De consequenties, Niña Weijers (Atlas Contact): ‘een ijzersterke, hecht gecomponeerde en mooi geschreven roman, vol pakkende beelden’, de zoektocht naar Minnie met kunst als middel.

De lijst is weinig verrassend of gedurfd. Vele parels heeft de jury op de longlist gelaten. Vooral Niña Weijers valt op met haar 27 levensjaren en beginnende schrijfcarrière: De consequenties is haar debuutroman. De jury had vele superlatieven voor haar over. Een voorteken voor de bekendmaking van de winnaar op 11 mei?

Weinig spannend
Ik heb mijn hoop gevestigd op de borrel naderhand. Nu gaat de bekendmaking pas echt losbarsten onder invloed van gratis alcohol. De katalysator van al het kwaad. Een dronken Esther Gerritsen die haar kleine literaire (en feministische) zegen viert ten koste van de anderen, Gustaaf Peek die bekent nog maagd te zijn.
Helaas, het is nog vroeg en het selecte groepje genodigden geniet van een menu van kaasjes, zalm met een amuse van avocado, deeg met een gigantische kapper erin en Hollandse bitterballen met mosterd. Het dochtertje van Esther Gerritsen kleurt aan tafel, terwijl moeders met Annette Portegies van uitgeverij Querido kletst.

Jullie hebben niets gemist.

One Response to Shortlist Libris Literatuur Prijs 2015: Een weinig spannende bekendmaking

  1. […] Benieuwd naar de uitreiking? Lees dan vooral onze reportage. […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Margot de Sera

Margot de Sera (1990) studeert Redacteur/Editor en Theatre Studies. Literatuur stelt ons net als theater in staat onze blik te kantelen en te bevragen. Bij Lood zoekt Margot naar jonge, Nederlandse schrijvers die verrassen en verwachtingen onbevestigd laten, met name opkomende dichters (poetry slams) en debutanten.

E-mail Margot

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.