De Vergeten Favoriet: Bob den Uyl

3 juli 2015

‘Een mens vindt nooit wat hij zoekt, alleen dat wat hij niet zoekt.’

 

In de nieuwe rubriek De Vergeten Favoriet laten we elke week een speciaal geselecteerde boekhandelaar aan het woord over een auteur die het volgens hem of haar verdient om meer onder de aandacht te worden gebracht. Hiermee is deze rubriek dé manier om nieuwe boeken en schrijvers te ontdekken. Met het boekhandelsportret als slot geeft de rubriek bovendien een beeld van de vele bijzondere boekhandels die Nederland en Vlaanderen rijk is. In deze eerste editie van De Vergeten Favoriet is het woord aan Bart Jansen van boekhandel Verkaaik in Gouda die een bijzonder komische en melancholische schrijver aan ons voorstelt.

 Welke auteur zouden we echt moeten lezen?
‘Ik heb zelf bijzonder prettige herinneringen aan het werk van Bob den Uyl.’

Waarom juist deze schrijver? Wat maakt hem zo bijzonder?
‘Zijn boeken heb ik indertijd in de trein gelezen op weg van en naar het werk en niet zelden keken medereizigers verbaasd naar mij wanneer ik hikkend van het lachen in de treincoupé zat. Nieuwsgierig keken ze vervolgens naar het omslag van Bob den Uyl © Ton Poortvliethet boek. En ik ben ervan overtuigd dat er van dat boek in die periode dan ook vaak exemplaren zijn aangeschaft door treinreizigers die nieuwsgierig waren geworden naar de oorzaak van mijn hikkende lachstuip.
Wanneer ik vrienden thuis uitnodig voor een maaltijd gebeurt het vaak dat ik na afloop voorlees uit boeken die ik heb gelezen en waarin zaken me zijn opgevallen. Het voorlezen van Bob den Uyl leidde vaak tot buikpijn van het lachen en tranen die over de wangen liepen van plezier.’

Dat klinkt fantastisch. Wat is verder kenmerkend voor het werk van Bob den Uyl?
‘Bob den Uyl’s werk kenmerkt zich vooral door uitweidingen over zijn reiservaringen en zijn onhandige manier van omgaan met de medemens. Daarbij doet hij steeds opnieuw verslag van de zinloosheid van het bestaan, met kenmerkende zinnen als: ‘Zeilen begreep ik al gauw, bestaat uit het heen en weer varen over een plas water’. Zijn verslag komt daardoor droogkomisch, ironisch en soms zelfs sarcastisch over. Zijn werklust en vaardigheid om teksten zodanig te bewerken dat hij ze meerdere malen kon publiceren, werd vooral ingegeven door zijn angst om zijn gezien niet te kunnen onderhouden. Gezien zijn niet al te florissante kantoorcarrière een te billijken standpunt.’

Is Bob den Uyl met andere schrijvers te vergelijken?
‘Er waren in zijn tijd (1931- 1992) meer auteurs die met een melancholische blik naar de wereld keken. Simon Carmiggelt bijvoorbeeld, of Godfried Bomans. Maar Bob den Uyl is daarbinnen een aparte categorie. Hij had dan ook een eigen wet, de Wet van den Uyl: ‘Een mens vindt nooit wat hij zoekt, alleen dat wat hij niet zoekt.’ Bij het zoeken naar de zin van het leven reisde hij meestal met het openbaar vervoer of per fiets, en altijd ging er dan wel iets mis, met min of meer desastreuze gevolgen. Den Uyl vraagt zich in zijn werk dan ook af of zijn reizen wel zin hebben, maar telkens gaat hij weer op weg. Tegen beter weten in bleef hij hopen dat er misschien toch ergens in de wereld iets zinvols in het bestaan moest zitten.’

Hoe wordt Bob den Uyl als schrijver gezien? En is dit beeld van hem terecht?
Door een literaire prijs die naar hem is vernoemd, heeft Bob den Uyl misschien een wat high brow imago gekregen. Maar dat past niet bij hem. Zo heeft hij nooit vrijwillig gekozen voor het fulltime schrijverschap, maar werd hij hiertoe gedwongen door een reorganisatie op kantoor. Niet alleen in zijn verhalen, maar ook in het échte leven hadden de gebeurtenissen op Bob den Uyl een ontregelende invloed. Hij heeft psychiatrische hulp ingeroepen om van het stotteren af te komen. De therapie was weliswaar succesvol, maar hij kreeg er fobieën voor terug (straatvrees en eetangst.) Die bestreed hij dan weer met drank en kalmerende middelen, waardoor zijn leven relatief vroeg eindigde. Hij werd maar 61 jaar.’uyl-reizen-2014

We kunnen dus helaas geen nieuw werk van hem verwachten. Zijn er nog überhaupt boeken van hem verkrijgbaar in de boekhandel?
‘Er zijn nog twee boeken van hem verkrijgbaar: Het reizen vereist sterke zenuwen, een selectie uit zijn verhalenbundels, en Er kon niets verkeerd gaan, twee integraal opgenomen bundels, zijnde: Wat fietst daar en Een zwervend bestaan.’

Boekhandelsportret
Boekhandel Verkaaik bestaat al sinds 1928 en vertoeft in een mooi, ruim pand in Gouda. Het is een algemene boekhandel met standaard minstens 18.000 titels op voorraad, maar ook Boekhandel Verkaaikvoor tijdschriften, wenskaarten, notitieboeken, boekensteunen, e.d. kun je er terecht. Het personeel leest veel en heeft naast een brede, algemene boekenkennis ieder een eigen specialiteit. Op deze manier kunnen ze je in elk genre van goed advies (lees: een goed gesprek) voorzien. Een goede boekhandel is voor hen als de slagader van de maatschappij: alles wat er op het gebied van politiek, religie, economie en kunst gebeurt, ligt bij Verkaaik op de tafels of komt terug in de lezingen die ze organiseren. Het is kortom, een betrokken boekhandel waar het goed rondneuzen is.

Boekhandel Verkaaik
Lange Tiendeweg 35, Gouda
www.verkaaikboeken.nl
info@boekhandelverkaaik.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Margot de Sera

Margot de Sera (1990) studeert Redacteur/Editor en Theatre Studies. Literatuur stelt ons net als theater in staat onze blik te kantelen en te bevragen. Bij Lood zoekt Margot naar jonge, Nederlandse schrijvers die verrassen en verwachtingen onbevestigd laten, met name opkomende dichters (poetry slams) en debutanten.

E-mail Margot

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.