< Terug

Bas, eh, Bert, nee, Barts Boekenclub!

10 november 2014

De Velser Affaire / 350 pagina’s / uitgeverij Boom / €24,90

Het Boek van de doden / 300 pagina’s / uitgeverij De Bezige Bij / €18,90
‘Wat ontzettend leuk dat jullie er allemaal zijn, welkom, welkom, laten we ons allemaal even aan elkaar voorstellen.’ Ik ben bij Barts Boekenclub in het huiskamersfeertje van het Betty Asfalt Complex. Te gast zijn Bas von Benda-Beckmann en Philip Huff. ‘Ze lijken op elkaar’, zegt Bart, ‘ze hebben allebei een baard.’ Wie Bart is, weten we eigenlijk niet, behalve dat hij van boeken en lezen houdt. Hij vertelt geanimeerd over Bas von Benda-Beckmann, een oud-studiegenoot van hem, die als eerste op de geïmproviseerde ‘sofa’ plaats mag nemen (een bank met een laken eroverheen). Naast de bank staat een kastje met boeken, voor de sfeer, voor de bank een tafeltje. Maar dit is ook pas de tweede editie van Barts Boekenclub.

bart 2 bart 3

Het meisje met het rode haar

Bas von Benda-Beckmann studeerde geschiedenis in Utrecht en promoveerde vervolgens aan de UvA. Het onderzoek dat hij daarna naar de Velser Affaire deed, resulteerde in zijn boek De Velser Affaire. Een ‘voorbeeldige historische reconstructie’ (NRC Handelsblad, red.) die niet voor niets werd genomineerd voor de Libris Geschiedenisprijs 2014.

In gesprek met Bas von Benda-Beckmann over De Velser Affaire

De Velser Affaire was een vermeend complot tijdens de Tweede Wereldoorlog waarbij leden van het politiekorps Velsen bij het Nederlands verzet betrokken waren. Ook een rol speelde Niko Sikkel, tijdens de oorlog substituut-officier van justitie in Haarlem en na de oorlog procureur-fiscaal bij het Bijzonder Gerechtshof in Amsterdam. Na de oorlog ontstaan geruchten over het verzet, want, wie verraadde de roemruchte en communistische verzetsheldin Hannie Schaft, beter bekend als het ‘meisje met het rode haar’? Zat de politie erachter, hadden ze gecollaboreerd met de Duitsers? Of zat het binnen het verzet? Was het verzet wel zo goed? Op al deze vragen heeft Von Benda-Beckmann niet zozeer een concreet antwoord gevonden, ondanks het naar eigen zeggen doorspitten van ’10 meter archief’.

Sommige dingen kunnen we niet achterhalen, of niet baseren op de feiten die wel bekend zijn. Er bleef aandacht voor het complot: in de jaren zeventig laaide de discussie op omdat prins Bernhard, bekend om zijn anticommunisme, er iets mee te maken zou hebben, en in de jaren tachtig kwam de film Het meisje met het rode haar over Hannie Schaft en het complot uit. Op de vraag waarom hij dit boek heeft geschreven, legt Von Benda-Beckmann uit dat hij met zijn boek en onderzoek het overkoepelende verhaal wilde vertellen. Iets wat daarvoor nog niet was gedaan. Dat is gelukt, want als we Bart moeten geloven, geeft het boek een goed en echt spannend overzicht van de vele onderdelen van het complot: de gedragingen van de politie- en verzetsmensen, hoe er voor en na de oorlog tegen het communisme werd aangekeken. Af en toe is Bart ietwat ongemakkelijk door de gesloten vragen die hij stelt, die niet echt uitnodigend zijn. Of wil hij zijn gasten een beetje plagen? Hij sluit het gesprek af door nog even in te wrijven dat Von Benda-Beckmann de Libris Geschiedenis Prijs 2014 net niet gewonnen heeft. ‘Stel dat je nou toch wel gewonnen had. Wat had je met het prijzengeld gedaan?’ Sja, daar is natuurlijk niet echt een goed antwoord op.

Het probleem met over je boek praten

Dan neemt Philip Huff plaats op de bank. Hij wordt gezien als de nieuwe Jan Wolkers en Das Magazin beschouwt hem als een van de beste tien jonge schrijvers uit Nederland en Vlaanderen van dit moment. Huff debuteerde in 2009 met zijn roman Dagen van gras die later verfilmd werd voor de serie One Night Stand. Met zijn tweede roman Niemand in de stad won Huff de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs. Zijn nieuwste werk Boek van de doden gaat over een generatie ‘die geleerd heeft te streven naar een maximum aan aandacht en likes en naar een minimum aan verplichtingen of idealen’. Eigenlijk praat hij liever niet over zijn boeken: ‘Het probleem met over je boek praten is dat je in het boek zelf de luxe hebt om zo’n 80.000 woorden te gebruiken. Als je daar vervolgens dingen over wil zeggen verval je al snel in dezelfde praatjes.’

In gesprek met Philip Huff over Boek van de doden

Veel mensen noemen zijn boek deprimerend. Zijn redacteur vergeleek het verhaal met een soort skischans; voornamelijk downhill, maar er zit wel een klein lichtpuntje in. Huff wil vooral dat ‘lezers het boek neerleggen met het gevoel: nou, zó kut is mijn eigen leven dus niet.’ Hij gelooft vooral niet in dat hele ‘happiness-gebeuren’, het drinken van spinazieshakes en het weg-mediteren van ongelukkigheid. Aan het leven kleeft een bepaalde zinloosheid, waarmee Boek van de doden doordrenkt is. Want wat gebeurt er als alles wegvalt? Dat wilde hij met hoofdpersonage Felix Post laten zien.

Huffs werk bevat veel autobiografische elementen. Hij gebruikt dat autobiografische om aan te vullen, maar hij wil vooral dat alles echt klopt. Dat het geloofwaardig overkomt. Zijn debuut Dagen van gras ging over een jongen die een psychose kreeg, wat Huff van dichtbij meemaakte met zijn broertje. Hij schreef Niemand in de stad over een student in Amsterdam, waar Huff zelf bij het studentencorps zat. Felix Post is schrijver in Amsterdam. De feiten die Huff beschrijft over de straten, plekken, het klopt zo precies dat het bijna eng is. Zelfs zijn eigen telefoonnummer staat in het boek, als het nummer van een van de personages. Bart probeerde dit zelfs uit, en kreeg de voicemail van Huff.

Na een iets te lange afsluiting van Bart komt de boekenclub dan ten einde. Aan Barts enthousiasme lag het niet, hij heeft het duidelijk erg naar zijn zin op het podium, en ook zijn gasten kunnen wel over zijn flauwe grapjes heen stappen. Mij heeft hij ook enthousiast gekregen over de boeken en hun auteurs. Dit was ook nog maar de tweede editie. Hopelijk zal Bart met zijn boekenclub verder groeien, zodat het geheel wat minder amateuristisch verloopt en zijn gasten wat meer tot hun recht zullen komen.

19 november is de volgende editie van Barts Boekenclub met Ineke Riem – Auteurspagina (‘Zeven pogingen om een geliefde te wekken’), Iris Hannema (‘Miss yellow hair, hello!’) en Anne Eekhout (‘Dogma’).

 

2 Responses to Bas, eh, Bert, nee, Barts Boekenclub!

  1. […] Dit keer staat de literaire avond in het teken van ‘de meisjes van de Arbeiderspers’, schrijvers Ineke Riem, Iris Hannema en Anne Eekhout. Lees ons reportage over de vorige editie hier. […]

  2. […] nieuwe editie van Barts Boekenclub, deze keer met Emma Curvers en Annemieke […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laurie Branderhorst

Laurie Branderhorst (1988) studeerde Engels en de master Redacteur/Editor aan de UvA. Het liefst leest ze nieuwe literatuur en interviewt ze (jonge) schrijvers hierover. Ze ziet in Lood het vernieuwende platform om literaire nieuwsgierigheid bij anderen aan te moedigen, uit te wisselen en nieuwe verbindingen te leggen.

 

 

 

E-mail Laurie

Lees meer:

Hanya Yanagihara

Hanya Yanagihara bij BorderKitchen: ‘Ik wist dat mijn boek niet saai zou zijn’

Rosalinde Markus

‘Dit is je eerste bezoek aan Nederland, toch?’ vraagt interviewer Arjan Peters aan auteur Hanya Yanagihara. ‘Yes,’ antwoordt ze, ‘so don’t disappoint me.’ Het is druk in Theater aan het Spui bij het literaire programma van BorderKitchen. Iedereen is benieuwd naar de auteur achter de succesvolle roman A little life, in het Nederlands vertaald als Een klein leven.

De Jonge Schrijversavond

De Jonge Schrijversavond: een waardig afscheid

Margot de Sera

De Jonge Schrijversavond, de zevende en laatste editie van een serie energieke literaire avonden over jonge schrijvers. Het gemist, of gewoon even je geheugen opfrissen en nagenieten? Lees vooral met Lood mee.